- Sinh ngày 10/11/1962

- Dân tộc: Sán Dìu

- Quê quán: xã Ninh Lai, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

- Tôn giáo: Không

- Ngày vào Đảng: 13/9/1986; Ngày chính thức: 13/9/1987

- Trình độ học vấn: Kỹ sư nông nghiệp

- Trình độ chính trị: Cao cấp

Chức vụ:

Ủy viên Trung ương Đảng khóa X (dự khuyết), XI, XII, XIII

Bí thư Trung ương Đảng khóa XIII

Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII

Đại biểu Quốc hội khóa XIII, XIV, XV

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

1980-1988: Sinh viên, rồi công tác tại trường Đại học Nông nghiệp 3 Bắc Thái.

11/1988-9/1993: Cán bộ xí nghiệp Nông công nghiệp Chè Tân Trào, Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

9/1993-12/1994: Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

01/1995-01/1996: Phó Trưởng Ban Tài chính quản trị Tỉnh ủy Tuyên Quang.

02/1996-3/1998: Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Tuyên Quang.

4/1998-11/2001: Bí thư Huyện ủy Huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

9/2001-4/2006: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang.

5/2006-01/2009: Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang, rồi Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang.

5/2009-01/2011: Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang.

02/2011-8/2011: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang; Đại biểu Quốc hội khóa XIII (2011-2016).

8/2011-02/2015: Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái (nhiệm kỳ 2010-2015);

02/2015-2016: Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.

4/2016-01/2021: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc; Đại biểu Quốc hội khóa XIV (2016-2021);.

01/2021: Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương. Tại Hội nghị lần thứ nhất được bầu vào Ban Bí thư.

3/2021: Bí thư Đảng đoàn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ 2019 - 2024.

4/2021: Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa IX.

6/2021: Đại biểu Quốc hội khóa XIV (2021-2026).

5/2024: Tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XIII của Đảng, được bầu vào Bộ Chính trị./.